فرهنگ اصطلاحات جغرافيا قسمت نهم

Autonomy خود مختاري استقلال گونه محدود يک واحد سياسي يا غير آن در اداره امور خود .

---

Autumn پاييز- زمان عبور كره زمين در حد فاصل ميان دو نقطه اعتدال پاييزي و انقلاب زمستاني را پاييز مي گويند
سومين فصل سال، سه ماهه سوم در گردش زمين به دور خورشيد در نيمكره ي شمالي كه از اول مهر ماه (اعتدال پاييزي) آ؛از مي شود. در اين روز اشعه ي خورشيد بر خط اِستواء عمودي مي تابد و پاييز به مدت 90 روز تا اول زمستان (اول دي ماه) به طول مي انجامد.

---

autumn ice يخ پائيزي، به يخ هاي دريايي در مراحل اوليه تشكيل كه نسبتا شور مي باشند و ظاهري بلوري دارند، اطلاق مي شود.

---

Autumnal Equinox اعتدال پاييزي
روز اول مهر ماه (در نيمكره ي شمالي) كه در آن روز اشعه ي خورشيد بر خط اِستواء عمود مي تابد و در آن روز دو نيمكره ي شمالي و جنوبي به يكسان از اشعه ي خورشيد استفاده مي كنند.

---

avalanche بهمن: يك بهمن توده عظيمي از مواد ريزشي و يا لغزشي است. بهمن ها مي تواند از سنگ ، خاك، برف يا يخ تشكيل شده باشند. فورانهاي آتشفشاني مي توانند توليد بهمن کنند.
توده وسيعي از برف و يخ در ارتفاع بالا که به حدي تجمع يافته است که وزن آن باعث مي شود به سرعت به پايين کوه بلغزد و مکرر با خود هزارها تن سنگ و صخره به همراه مي آورد. بهمن ممکن است خسارت زيادي وارد سازد و دهکده ها، جاده ها، و جنگلهاي سر راه خود را ويران کند. از اين اصطلاح گاهي براي ريزش توده هاي سنگي از دامنه هاي ك.هستانها نيز استفاده مي شود. ر.ك Land slide

---

avalanche cone مخروط بهمن
توده مواد ته نشست شده در جايي که بهمن فروريخته است که شامل برف، يخ، سنگ يا صخره، و تمام اشياِء ديگري که بوسيله ي آن حمل شده اند مي شود.

---

Avalanche wind باد ناشي از بهمن
بادشديدي كه بر اثر ريزش بهمن حادث مي شود و همانند خود بهمن خساراتي وارد مي آورد.

---

Aven آون
چاله اي در مناطق آةكي ر.ك yama
به سوراخ فرونشسته در زمينهاي آهکي گفته مي شود واژه اي که در فرانسه عمدتا درناحيه Causses به يک چاهک اطلاق مي شود.

---

aventurine اونتورين (گاهي به عنوان سنگ طلا و شناخته شده و گاهي به غلط صورت adventurine تلفظ مي شود) سنگ كوارتز براقي است كه به رنگ زرد تا قرمز سبز روشن و قهوه اي روشن ديده مي شود. درخشندگي مخصوص آن به علت ذرات فلزي (ميكا) درون سنگ است.

---

aventurine feldspar فلدسپار اونتورين:يا خورشيد سنگ(نوعي اليگو کلاز)از سنگهاي قيمتي شفاف تا نيمه شفاف به رنگ قرمز قهوه اي طلايي ،نارنجي است. ويژگي نوري خورشيد سنگ به علت وجود آخال هاي بلوري قرمز نارنجي يا سبز (از جنس بلورهاي گوتيت يا هماتيت ) است. خورشيد سنگ در كانادا،ايالات متحده (اورگان)هند، نروژ و روسيه يافت مي شود. اين سنگ شكننده وداراي سختي 6 و وزن مخصوص 67/2تا63/2است.خورشيد سنگ نسبتا ارزان است.

---

aventurine quartz كوارتزاونتورين: نوعي كوارتز كه داراي لكه هاي براق(تداخلها) ميكا يا آهن است. رنگ اين سنگ قرمز، قهوهاي ، زرد، خاكستري و سبز است. اين سنگ داراي سختي 7 و وزن مخصوص 69/2تا64/2 است/ اين سنگ معمولا با سطح صاف و گرد بريده مي شود تا حد اكثر درخشندگي را داشته باشد . اين سنگ در هند يافت مي شود.

---

average ميانگين

---

average depth عمق متوسط آب، معدل عمقي از دريا كه در هر ناحيه بين عميق ترين و كم عمق ترين آن اندازه گيري مي شود از اين اطلاعات در نقشه هاي دريايي استفاده مي شود.

---

average limit of ice حد متوسط يخ، به حد متوسط گسترش يخ ها به سمت دريا اطلاق مي شود كه در يك زمستان معمولي شكل مي گيرد.

---

average population جمعيت متوسط

---

Avior ستاره آويور كه در ناوبري نجومي مورد استفاده قرار مي گيرد.

---

Awaji جزيره آواجي (متعلق به ژاپن)

---

aweather در جهت باد، در جهت وزش باد

---

Axel Heiburg Island جزيره آكسل هيبورگ (در شمال غربي كانادا)

---

axinite آکسيني: سنگي است با درخشندگي غير عادي به رنگهاي قهوهاي ،زرد ،آبي ،سبز يا خاكستري . آکسينيت بنفش كمياب است (در تاسمانيا يافت مي شود) داراي انواع شفاف ونيمه شفاف و همچنين نيمه شفاف است. اين سنگ داراي سختي 7 و وزن مخصوص 3/3 است .اگزينيت در واقع بوروسيليكات آلمينيوم و كلسيم است و تنها به عنوان كاني کلکسيون كاربرد دارد (ونه در جواهر سازي).

---

axis محور
خطي فرضي كه از مركز زمي مي گذرد و دو قطب شمال و جنوب زمين را به هم متصل مي كند. يا محور هر جرم آسماني ديگر. ر.ك Earths axis

---

Axis of Earth محور زمين
خطي فرضي که قطب شمال و جنوب را از طريق مرکز زمين بهم وصل مي کند و در روي آن زمين در هر 24 ساعت يکبار به دور خود حرکت مي کند.

---

axis of symmetry محور تقارن: محور تقارن يا محور چرخشي خط فرضي است كه يك جسم مي تواند به اندازه مشخصي دوران بچرخد و مجددا به شكل اول خود نمايان شود. وقتي دو صفحه ي تقارن همديگر را قطع كنند . خط مستقيمي به وجود مي آيد كه محور تقارن ناميده ميشود. براي اطلاعات بيشتربه کتاب هاي Crystallography يا بلور شناسي مراجعه نمائيد.

---

axis of the earth محور زمين، خطي فرضي كه دو قطب شمال و جنوب كره زمين را به هم وصل مي كند و از مركز زمين مي گذرد. كره زمين حول اين محور با ميل 5/66 درجه به دور خورشيد مي چرخد. طول اين محور برابر با 12714 كيلومتر است.

---

axis of the heavens محور اجرام سماوي

---

Aylul ايلول، ماه نهم تقويم هجري شمسي كه 30 روز است و مطابق با ماه سپتامبر مي باشد.